“Başpınar’ın suyu, Fevzipaşa Şosası’ndaki menfezden geçerek şarkıdaki Sam köyüne devrilir gider.”

CHP’nin 9 Eylül 1923’te kuruluşunun ardından kurulan Türk Ocakları’nın yerine 19
Şubat 1932’de açılan Halkevleri, halkın birlik ve beraberlik içinde eğitim ve kültür alanında
yükselmesini hedeflemişti. Dil, edebiyat, güzel sanatlar, spor, sosyal yardım, halk
dershaneleri ve kursları, kütüphane, yayın, köycülük, müzecilik konularında faaliyetler ile
halkı kaynaştırmak, gençleri yetiştirmek amacındaydılar.
Halkçılığı ilke olarak benimsemiş Türkiye Cumhuriyeti’nde her vatandaşın kendi
kabiliyetini geliştirme ve yeteneklerine göre çalışması için imkânlar hazırlanıyordu.
Türkiye genelinde 20 Halkevi arasında önemli bir yere sahip olan Gaziantep Halkevi,
24 Haziran 1932’de 700 kişinin katıldığı açılış töreni ile faaliyetlerine başladı. Gaziantep
Halkevi, halkevleri tüzüğün uygun olarak 9 şubede faaliyete başladı ve şubelerde üçer kişilik
bir kurul oluşturularak toplam 27 kişi görev aldı. Her şube üye kaydı yapmış ve üye sayısı
455’e ulaşmıştı. 1945 yılında 1420 erkek üye, 207 bayan üye sayısına ulaşmıştı.
Gaziantep’in kültürel yaşamına 1939-1949 yıllarında tanıklık eden ve adını Başpınar
Suyu’ndan alan Başpınar dergisi, Gaziantep Halkevi’nin yayın organı olarak 19 Şubat
1939’da yayın hayatına girdi.
Başpınar dergisinin 19 Şubat 1939 tarihli ilk sayısında Şakir Sabri Yener “Başpınar”
başlıklı yazısında “Başpınar”sözünün anlamını okuyucularına şöyle açıklar:
“Başpınar, Gaziantep Narlı ve Fevzipaşa Şosası üzerinde ve Antep’e takriben 12
kilometre mesafede bir mevki ismidir. Şosanın beş metre kadar garbından ve hafif meyilli
bir dağ eteğinden kaynayan bu pınarın suyu gayet bol ve berraktır. Kırk yıl önce Antep’te
yaman bir su kıtlığı olmuş. Antep’teki bütün içme suları kurumuş, yalnız Kasarcı Pınarı
ile Başpınar kurumuş. Fakirlere Kasarcı’dan, zenginlere Başpınar’dan su içirilmiş
olduğu söylenir. Başpınar’ın suyu, Şosa’daki menfezden geçerek şarkındaki Sam köyüne
devrilir gider. Sam köyü, Antep cennetlerinden biridir. Bazı seneler Gaziantep Lisesi
kampını bu köyde kurar, köyle alakası olanlar, yazın sıcak günlerini burada geçirirler.
Bahçesi bol, suyu soğuk, üzümü çok bir köydür.”
Başpınar dergisinin ilk sayısında Ali Nadi Ünler, “Halkevleri” başlıklı yazısında
Halkevleri’nin Cumhuriyet Halk Partisi’nin kültür ve ilim yuvaları olacağına dikkat çekerek;
“Cumhuriyet idaresi elinde mevcut maddi ve manevi bütün imkân ve vasıtalardan istifade
ederek yurdumuzun imar ve inkişafını, milletimizin bedeni ve fikrî ve ilmî kıymetlerinden
bütün vatandaşları faydalandırmak ve bu suretle umumi kültür seviyesini yükseltme
kararını almış ve buna vasıta olarak da Halkevlerini açmış bulunuyoruz.” sözleri ile
Halkevleri’nin vatandaşa sunduğu imkânlardan söz eder.
Başpınar, o dönemde âdeta bir ekoldü, bir klavuzdu.

1

Gaziantep’in 1939 dönemi milletvekili olan dil bilgini Ömer Asım Aksoy’un
“Yabancı Dillerde Türkçe Ekler” adlı yazı dizisi 9. sayıdan itibaren (Kasım1939);
“Gaziantep Lehçesine Dair Yeni Notlar” adlı yazı dizisi ise Şubat 1940 tarihli 11. sayıdan
itibaren yayımlandı.
Gaziantep’in yetiştirdiği büyük değerlerden biri olan halk kültürü araştırmacısı Cemil
Cahit Güzelbey; “Efsanevî Folklor Derlemeleri” başlıklı yazı dizisinde; “Ziyaretler ve
Meşhur Şeyhler: Dülük Baba, Şahveli, Keleş Hasan” ve “Gaziantep Tıbbî Folkloru
Hakkında Notlar” başlıkları ile şehrin önemli şahsiyetleri ile halk hekimliği alanlarında
bilgiler vermiştir.
Başpınar’da neler yok ki…
Şakir Sabri Yener’in kaleminden daha sonra Antep Büyükleri adı ile kitap hâlinde
basılan Antep Büyükleri” adlı yazı dizisi.
Başpınar dergisinin 19 Şubat 1939 tarihli il sayısı ile Nisan 1939 tarihli ikinci sayısı,
ikişer aylık dönemleri kapsayacak şekilde yayımlanmış olup, sonraki sayılar (Mayıs-
Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim-Kasım-Aralık) aylık yayımlanmıştır. Dergi, 1939
yılında 10 yayımlandı. 1940 yılında 11, 12, 13, 14 ve 15. sayılar aylık yayımlandı; 16. ve 17.
sayı (Haziran-Temmuz 1940) iki aylık; 18. ve 19. sayılar bir aylık (Ağustos 1940-Eylül
1940), 20. sayı (Ekim-Kasım 1940) iki aylık; 21. sayı, yani Aralık 1940 sayısı ise aylık
olarak yayımlandı. Derginin 2. yılında; 22. Sayı Ocak 1940 bir aylık yayımlandı, sonraki
aylar 2 aylık dönemler hâlinde yayımlandı.
Gaziantep’in ilim ve irfan yuvası olan ve sonraki dergi ve gazetelere öncülük eden
Başpınar dergisi 1941 yılından 1949 yılına kadar aylık periyotlarla yayınını sürmüş; 11.
yılında Mart-Nisan 1949 tarihli son sayısı ile yayın hayatı sona ermiştir.
Başpınar dergisi, eğitim, kültür, edebiyat, dil ve tarih konularında okuyucusuna ışık
oldu. Dönemin en çok okunan dergisiydi.
Dileğimiz, böylesine yararlı yayınların ara vermeden yayımlanmaya devam
etmesidir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Nevin Balta - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Güneş Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Güneş Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Güneş Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Güneş Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Gaziantep Markaları

Gaziantep Güneş Gazetesi, Gaziantep ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (342) 230 36 36
Reklam bilgi