Ramazan'da Kadın gece hamamı...

Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Antep hamamlarının çokluğundan ve güzelliğinden bahseder.  

Gerçekten de öyledir. Gaziantep’te hamam kültürünün geçmişi oldukça eski, bir o kadar renkli,   kendine has uygulamaları olan kültürel zenginliğimizdir

Yakın tarihe kadar Antep’te insanlar yıkanmaya ihtiyaç duyduklarında, evlerindeki eşiklik denilen yeri kullandıklarını, bazı varlıklı ailelerin ise evlerindeki hamamlıkta bu ihtiyaçlarını giderdiklerini biliyoruz.  

1900 yılların başında Antep’te hemen hemen her semtte birkaç hamam vardır. İnsanların ekonomik durumu ne olursa olsun beden temizliğinde hamamları tercih ettiği de bir gerçektir.

Gaziantep’te hamam kültürü içinde erkekler kadar kadınlarında kendine has bir takım davranış biçimi ve uygulama şekilleri vardır. Bu renkli hamam kültürünün pek çok unsuru dünden bugüne yaşatılmasına rağmen unutulanları da mevcuttur.

Zengin hamam kültürümüzün unutulan güzelliklerinden biri de ramazan ayına özgü; Gece Hamamıdır.  Kadın gece hamamı sadece ramazan ayı içinde yapılır.

Gaziantep’te hamamlar sabah birkaç saat erkeklere, daha sonra da kadınlara hizmet verir. Kadın hamamları ikindi vaktine kadar devam eder. İkindi vakti kadınların hamamı boşaltıları ile birlikte, hamam akşam tekrar erkeklere açılır.

Erkek ve kadınların hamam hazırlıkları, hamama gidişleri, hamam içinde yeme, içme eğlenme şekilleri, hamam içi insani ilişkileri, Antepliyi Türk hamam kültürü içinde farklı bir konuma getirir.

Özellikle ramazan ayında kadınlar için yapılan bir uygulamam vardır ki Anadolu coğrafyasında başka illerde pek görülmez.

Ramazan’da bayanların iş yoğunluğu çok olur. Hatta ramazan gelmeden önce evlerde ramazan ayını karışılma hazırlıkları yapılır. Bu hazırlıklar biter, ramazan ayı başlar. Bu kez ev işleri, iftar hazırlığı, teravih, daha sonra sahur için yemeği hazırlama bir hayli zamanlarını alır.

Hatta ramazan ayı içinde kutlanacak bayram hazırlıkları başlar. Mevsimine göre bayram kıyafetleri hazırlanır, çocuklar için elde örgüler yapılır, dikişler dikilir. Dolayısı ile yoğun bir çalışma temposu vardır.

 Ramazan öncesinden başlayan, ramazan boyunca kesintisiz devam eden işler, bayram hazırlıkları kadınları yorar ve gerer.

İşte tam bu sıralarda Ramazan ayına mahsus, “kadınların gece hamamı”  imdadına yetişir. Bu hamam sefası kadınların soluklanmalarına, stres atıp kendilerine gelmelerine fırsat verir.

Ramazan’ın yarısına gelindiğinde, genellikle 13.14. ve 15. günlerinde veya hamamcıların belirlediği günlerde kadınlara özgü gece hamamı yapılır.

Hamamlarda dışarı işleri ile görevli ve ‘’natıra’ adı verilen bir bayan görevli bulunur. Natıra, hamamcı tarafından görevlendirilir ve hamamın bulunduğu mahalleli kadınlara; ‘gece hamamının’’ yapılacağı duyurusu yapılır. Bu sözlü davette, tarih, saat ile ilgili bilgi verilerek gece hamamına davette bulunulur.

 Hamama katılmak isteyen özellikle varlıklı ailelerin hanımları; hamam kilimini ve bohçalarını natıraya vererek hamamda yerlerin belirlenmesini ve oraya serilmesini isterler. Bu işlemi yapan natıraya da bahşişle ödüllendirdiler.   

Gece hamamı oldukça eğlenceli ve hareketli geçer. Geceye hamamın ulunduğu mahalledeki hemen hemen tüm kadınlar, kız çocukları gelinlik kızlar iştirak ederler. Bu eğlenceli gecede yemekler yenir, herkes getirdiği yiyeceklerden birbirlerine ikramlarda bulunurlar. Özellikle varlıklı ailelerin beyleri özel olarak ısmarladıkları künefle tepsilerini hamam göndererek, eşlerinin itibarını arttırılırlar.

Sahura kadar devam eden kadınlara has gece hamamlarında ayrıca zilli tef ve darbuka çalınarak oyunlar oynanır. Şarkılar, türküler, mailer söylenir eğlenilir. Bu arada bayram hazırlıkları ile ilgili konuşmalar yanında evlenecek kızlar tavır ve davranışlarıyla varlıklarını hissettirler. 

Hafızalarda her zaman çok güzel anılar bırakan bu hamam geleneği kültürümüzün çok önemli bir parçasıdır. Bu yüzden ramazan aylarında yapılan ve bugün unutulan gece hamamı her zaman özlemle beklenir.

Maalesef şimdilerde ne hamam, ne hamam giden, ne de gece hamamlarını hatırlayalar kalmadı.   Hepsi mazide bir anı, birkaç satırlık yazılar içinde unutulan değerlerimiz olarak hatırlanmakta artık.

 

İbrahim Alisinanoğlu-Gaziantep Miş Miş

Fotoğraf:İ.Alisinanoğlu

NOT:BU YAZI KAYNAK GÖSTERİLMEDEN PAYLAŞILAMAZ.

 

 

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İbrahim Alisinanoğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Güneş Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Güneş Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Güneş Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Güneş Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Gaziantep Markaları

Gaziantep Güneş Gazetesi, Gaziantep ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (342) 230 36 36
Reklam bilgi