Bugün iş sözleşmesinin yasaklarından bahsedeceğim. İş hukukuna göre herkes istediği kişiyle istediği biçimde sözleşme yapabilir. Biz buna sözleşme serbestisi diyoruz. Ancak insanlar bu serbestiyi kötüye kullanabilir. Bu yüzden kanun koyucu bazı sınırlar getirmiştir.

                  İş Kanunu’na göre 15 yaşından küçük çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak 14 yaşından küçük çocuklar ilkokulu bitirmişse hafif işlerde çalıştırılabilir. 18 yaşından küçükler ve kadınlar ağır ve tehlikeli işlerde, madende ve su altında çalıştırılamaz. Kanun maddesi burada pozitif ayrımcılık yaparak kadınları ağır işlerde çalıştırmayı yasaklamıştır. Aynı zamanda da bir kadına gece vardiyasında 7,5 saatten fazla mesai yaptıramazsınız. Bu da kanun tarafından yasaklanmıştır.  Çalıştırılması halinde cezai hükümler getirilmiştir.

                  İş Kanunu’nun “İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlere aykırılık” başlıklı 105. maddesinde “Bu Kanunun 85. maddesine aykırı olarak ağır ve tehlikeli işlerde 15 yaşından küçükleri çalıştıran veya aynı maddede belirtilen yönetmelikte gösterilen yaş kayıtlarına aykırı işçi çalıştıran işveren veya işveren vekiline 500 milyon lira para cezası verilir” hükmü bulunmaktadır. 
 

                  Bir diğer sınıra gelirsek; Yabancıların Türkiye’de çalıştırılabilmesi için Çalışma ve Sosyal güvenlik bakanlığından izin almaları gerekir. Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların Türkiye’de bağımlı veya bağımsız çalışmaya başlamadan önce izin almaları gerekir. Çalışma izni alındıktan sonra çalışmaya başlaması gereklidir. Çalışma izni yabancının hizmet akdinin veya işin süresi dikkate alınarak çalışması için en çok 1 yıllık verilebilir. 1 yılı aşan izinler verilmemektedir. Ancak çalışmaya başladıktan bir yıl sonra tekrar çalışma izni almak isterse aynı işyeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi üç yıla kadar uzatılabilir.

Uzun dönem ikamet iznine sahip olanlar veya Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izni ile kalmış olan veya en az sekiz yıl kanuni çalışması olan yabancılar ile eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, Türkiye’deki faaliyetinin veya yatırımının ülke ekonomisine ve istihdama etkisi önemli olan yabancılara süresiz çalışma izni verilebilir. Süresiz çalışma izni bulunması halinde sözleşme yapma sınırı bulunmaz. Örneğin: Türkiye’de 7-8 yıl çalışmış daha sonra bulunduğu yerde bir işyeri açmış olması, işçi istihdam etmesi ülke ekonomisine katkı sağlayacağından dolayı süresiz izin verilebilir.  Tüm bu sınırlar göz önünde tutularak iş sözleşmesi düzenlenmesi gerekmektedir. Tekrar görüşmek üzere.